Wat betekent het allemaal? | recensie

← Terug naar overzicht -

Leuke kennismaking met filosofie om te gaan filosoferen met kinderen.Als je gaat filosoferen met kinderen is het wenselijk dat je basiskennis van filosofie hebt. Daarvoor hoef je geen academische boeken door te nemen. Regelmatig verschijnen er laagdrempelige overzichtsboeken, zoals ‘Wat betekent het allemaal?’ van Thomas Nagel.

In dit boek worden negen thema’s behandeld waarover de belangrijkste filosofische theorieën uiteen worden gezet. O.a. het lichaam-geest probleem, de betekenis van woorden, de vrije wil en rechtvaardigheid. Het boek is bedoeld voor lezers die willen kennis maken met filosofie.

Volgorde thema’s

Er zijn veel vooroordelen over filosofie, dat het vaag of zweverig is bijvoorbeeld of over irrelevante zaken doorzaagt. Daarom zou ik voor een andere volgorde van onderwerpen gekozen hebben.
Nu wordt er met het hoofdstuk ‘hoe weten we iets’ gestart waarin o.a. het solipsisme (het geloof dat er maar een enkel bewustzijn bestaat: dat van de waarnemer) en scepticisme (een denkhouding van universele twijfel waarbij men er van uitgaat dat men zich van geen enkele waarheid kan verzekeren) voorbij komt. Dit soort filosofische gedachte-experimenten is voor veel mensen een brug te ver.

Een start met de meer praktische onderwerpen uit het boek zoals goed en kwaad en rechtvaardigheid zal meer mensen geïnteresseerd krijgen in filosofie en ervoor zorgen dat ze het boek verder uit willen lezen. Toch horen natuurlijk ook het solipsisme en scepticisme tot het filosofisch denken, dus kennis moet je er wel van nemen vooral omdat het theorieën zijn die kinderen regelmatig zelf bedenken. Wel interessante basiskennis van filosofie dus en laat je er bij het lezen daarom niet door wegjagen.

Aansprekende voorbeelden

Bij het bespreken van de belangrijkste filosofische thema’s gebruikt de schrijver steeds aansprekende voorbeelden die de tekst verlevendigen en makkelijk leesbaar maken. Het thema goed en kwaad begint bijvoorbeeld met de volgende casus:
Stel je bent in een bibliotheek aangesteld om de boeken te controleren van de mensen die weggaan, en een vriend vraagt je hem te helpen een moeilijk verkrijgbaar naslagwerk dat hij zelf wil hebben, naar buiten te smokkelen. Er zijn verschillende redenen waarom je zou kunnen aarzelen… etc.
Aan de hand van deze casus worden vervolgens enkele ethische invalshoeken besproken. Dit soort voorbeelden maakt de tekst makkelijk leesbaar en maakt de soms abstracte theorie concreet.

Mening schrijver

Klein kritiekpuntje nog: de schrijver had zijn eigen mening, die hij soms zomaar laat weten, wat mij betreft niet hoeven delen met de lezer. In het hoofdstuk over rechtvaardigheid bijvoorbeeld heeft hij het over ongelijkheid en zegt: ‘Zelf denk ik dat ongelijkheden als gevolg van beide oorzaken oneerlijk zijn, en dat het duidelijk onrechtvaardig is wanneer …’ etc. Tja … eigenlijk wil ik als lezer gewoon kennismaken met de basiskennis van filosofie, niet met de schrijver.

Aanrader

Afgezien van de twee kleine kritiekpuntjes is het een handig boekje voor mensen die weinig van filosofie weten. Met zijn 109 pagina’s en prettige schrijfstijl heb je het zo uit. Als je wil kennismaken met de belangrijkste basiskennis van filosofie en wat daarover zoal gedacht en bedacht wordt, is het daarom beslist een aanrader.

Leestip

Met enige basiskennis van filosofie stel je betere vragen

Meer boeken om te leren filosoferen

Deel deze pagina

Geplaatst op 2 maart 2016