Zo stel je goede vragen

← Terug naar overzicht -

Filosofische gids voor het stellen van goede vragenWe voeren allerlei soorten gesprekken met collega’s, kinderen, vrienden en geliefden. We wisselen verhalen uit en vertellen over onze ervaringen. Vaak is dat gezellig. Maar zou het niet mooi zijn als je door die gesprekken elkaar ook beter leert kennen en begrijpen?

Dat je bij die gesprekken niet altijd maar vervalt in het geven van adviezen of het zo snel mogelijk kunnen delen van jouw ervaring? Dat je in plaats daarvan dieper ingaat op wat de ander vertelt. Heel eenvoudig door het stellen van goede vragen.

Praktisch filosoof Elke Wiss denkt dat de wereld een beetje beter zal worden als we elkaar vaker goede vragen stellen. Want, zo stelt zij: een goede vraag zet dingen in beweging terwijl een antwoord het denken stopt.

Hoe stel je dan goede vragen?

Hoe stel je goede vragen?

Hoe stel je goede vragen?

Nou, daar schreef Elke Wiss een heel goed boek over: Socrates op Sneakers. Een Filosofische gids voor het stellen van goede vragen.

Het boek is niet alleen super leerzaam, het is ook leuk om te lezen. Het is vlot geschreven en Elke geeft steeds sterk gekozen voorbeelden en metaforen. Ze staat met haar pleidooi ook midden in de actualiteit. Tegenwoordig dumpt iedereen met het grootste gemak zijn ongezouten mening op social media. Vaak ontbreekt daarbij elke onderbouwing.

Opiniemaker

Vroeger was opiniemaker een serieus journalistiek vakmanschap, tegenwoordig voelt iedereen zich opiniemaker. Of al die opinies wel zo goed zijn uitgedacht, is de vraag.

Vragenmakers

Daarom zijn er volgens Elke juist nu vragenmakers nodig. Mensen die sterke vragen stellen en anderen aan het denken zetten. Niet alleen over hun eigen mening maar ook over die van een ander.

Nu lijkt het misschien of goede vragen stellen alleen van belang is bij het voeren van discussies. Maar ook bij de gesprekken waarin je je belevenissen deelt, leveren goede vragen winst op. Het is namelijk heel makkelijk om zelf voor de ander het waarom achter een verhaal in te vullen. Je denkt dan dat je de ander begrijpt, maar is dat echt zo?

We vullen andermans ideeën in

Elke geeft over dit soort aannames in Socrates op sneakers een sterk voorbeeld over Bart die vertelt dat hij het irritant vond om ergens te moeten wachten. Jair denkt precies te weten waarom, omdat hij vanuit zichzelf redeneert. Hij zou het namelijk irritant vinden omdat wachten tijd kost. Hij vindt dat zo vanzelfsprekend dat hij niet de moeite neemt om te vragen waarom Bart wachten irritant vindt.

Elke doet dat wel. Wat blijkt, Bart vindt wachten irritant omdat hij het oncomfortabel vindt lang in een krappe wachtruimte te zitten.

Een eenvoudig voorbeeld dat laat zien hoe makkelijk mensen vanuit zichzelf denken. Het invullen van andermans denkpaden is iets wat we voortdurend doen. En dat doen we dan vanuit onze eigen denkwereld, zonder ons te verdiepen in de denkwereld van de ander.

Stop met invullen, stel goede vragen

Stel je voor wat het je oplevert – voor de diverse relaties die je hebt – als je stopt met dat invullen. Als je in plaats daarvan goede vragen stelt en nieuwe ideeën en standpunten ontdekt.

Elke weet dat het stellen van vragen soms best wel spannend is. Omdat we het zo weinig doen, kan het voelen als van een hoge klif springen. Maar het kan je dus ook veel verdieping opleveren. Zowel voor jezelf als voor de ander. En die ander kan ook een kind zijn.

Goede vragen kunnen je gesprekken dus verbeteren. Maar ook als je een ander aan het leren of denken wil zetten, bijvoorbeeld omdat je opvoeder of leerkracht bent, moet je goede vragen stellen.

Socratische reflex

Elke legt in Socrates op Sneakers uit dat de Socratische denkhouding hierbij een eerste stap is. Vervolgens moet je een socratische reflex ontwikkelen. Dat betekent dat je geen complimenten meer geeft voor de geijkte en voorspelbare antwoorden, maar dat je juist op de afwijkende antwoorden duikt. Niet om te dissen, maar omdat het interessant is, omdat het ons allemaal aan het denken zet, omdat het ons uit onze vaste denkpatronen trekt.

Goede vragen stellen en toch aardig blijven

Nadat Elke je in Socrates op Sneakers heeft meegenomen in het nut en de basishouding van goede vragen stellen, neemt ze je in een fijne gestructureerde opbouw mee naar de vraagvoorwaarden en de vaardigheden die je nodig hebt om goede vragen te stellen.

Tenslotte legt ze uit hoe je dat vele vragen stellen dan een beetje aardig en leuk in een gesprek toepast. Want je wilt natuurlijk niet dat iedereen je irritant gaat vinden met je eeuwige gevraag.

Met alle info die je door dit boek tot je neemt kun je meteen praktisch aan de slag. In elk hoofdstuk staan namelijk oefeningen en reflectievragen waarmee je het geleerde meteen in de praktijk kunt toepassen.

Kortom Socrates op Sneakers is leuk om te lezen, leerzaam, praktisch en een mooie start voor meer verdieping in je relaties. Zowel in je relaties met kinderen als met volwassenen. Hoewel het boek is gericht op gesprekken met volwassenen kun je het hele pleidooi net zo goed toepassen in je gesprekken met kinderen.

Dus ik hoop dat veel mensen het boek gaan lezen zodat we allemaal meer vragen aan elkaar gaan stellen en meer van elkaar, en over elkaar gaan leren.  Lijkt me fijn ?

Titelinformatie

Socrates op Sneakers
Auteur: Elke Wiss
Uitgever: Ambo | Anthos

Lees ook

Meer boeken om te leren filosoferen

Deel deze pagina

Geplaatst op 11 april 2020