Niemand doet nooit, nergens, niets. Filosoferen over de meest verwarrende woorden uit onze taal.

← Terug naar overzicht -

‘Nergens is als je alle plekken geprobeerd heb en die zijn het allemaal niet.’ In de bibliotheek van Groningen filosofeerden een groep kinderen tussen de 2 en ongeveer 8 jaar over nergens, niets, nooit en niemand. Verwarrende woorden die toch een beetje ontrafeld werden.

In het boek ‘ Ergens’  wordt gespeeld met de verwarring die de begrippen ‘ergens’ en ‘nergens’ in zich hebben. Het gaat over Eva die de kans krijgt Nergens te bezoeken. Dat wil ze graag want als er vroeger iets kwijt was riep haar moeder altijd: ‘Ik kan het niet vinden. Het is nergens.’

Op deze gedachte sluit ik na het voorlezen aan. Ik laat een mooi doosje zien en vraag wat er in zit. Ik geef een tip: “Het is iets waarvan je er twee hoort te hebben maar waarvan er heel vaak eentje weg is.” Na wat denken en raden, weten de kinderen het. ‘Een sok!’ Inderdaad, er zijn een hoop ‘kwijte’ sokken.

Wat is kwijt?

‘Waar zijn al verdwenen sokken dan?’
‘Ergens.’
‘Misschien zijn ze weggewaaid, vanaf de waslijn.’
‘Door het buisje van de wasmachine misschien.’

Wat is niets?

Er worden nog wat mogelijkheden bedacht. Dan sluit ik het doosje weer. ‘Oké, nu heb ik de sokken eruit gehaald en heb het doosje weer dicht gedaan. Wat zit er nu in het doosje?’
‘Niets.’
‘Wat is dat dan, niets?’
Het meisje wappert in de lucht. ‘Dit!’
‘Lucht,’ helpt iemand anders haar.
‘Maar dan zit er dus lucht in het doosje en geen niets. Wat is dan toch niets?’
‘Ja, ik weet het, als je alle woorden geprobeerd hebt en die passen allemaal niet.’

Wat is nergens?

Dat is mooi gezegd. ‘En nergens dan?’
‘Als je alle plekken geprobeerd hebt?’ oppert iemand zachtjes.

Wat is niemand?

‘En niemand?’
‘Dat is niet-iemand.’

Zijn we eruit?

Niemand, iemand, nergens, ergens, nooit, ooit, niets, iets, het zijn maar gekke woorden. Al snapt één van de kinderen die als eerste opstaat om te gaan ze volgens mij heel goed.
Waar ga je naartoe?’ vraag ik.
‘Ergens,’ lacht hij.
‘Wat ga je doen dan?’
‘Iets!’
Met wie?
‘Iemand!’
‘Dus niemand doet nooit, nergens, niets?’
‘Nee.’ Hij lacht, maar ik zie ook een denkfrons. Het blijft ingewikkeld.

Lees hier een recensie over het prentenboek Ergens.
Of schaf het aan in de webshop.

Wil je meer lezen over het denken van kleuters?

Dan is het boek Filosofie van de kinderjaren van Garreth Matthews een aanrader.
Ook staat er op Filosovaardig een special over filosoferen met kleuters.
Of lees het artikel ‘Kleine kinderen kunnen wel al abstract denken – Piaget had ongelijk!
Ben je op zoek naar meer materialen om te gebruiken bij het filosoferen met kinderen, neem dan een kijkje in de webshoprubriek ‘Prentenboeken om mee te filosoferen‘. Ook interessant: de Praatplaatjes en het boek Kan niet bestaat zijn door Filosovaardig ontwikkelde producten om te filosoferen met kleuters.


Filosofiejuf.nl is Filosovaardig geworden. Een nieuwe naam, maar vertrouwde content met tips, materialen en inspiratie om te gaan filosoferen met kinderen.



2 gedachten over “Niemand doet nooit, nergens, niets. Filosoferen over de meest verwarrende woorden uit onze taal.

  1. Pingback: Recensie prentenboek Ergens - filosovaardig.nl

  2. Pingback: Gek of niet? Tien kinderen, tien ideeën over de betekenis van het woord reizen - filosovaardig.nl

Schrijf hier je reactie op dit bericht.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *