Filosoferen over verboden woorden

← Terug naar overzicht -

Wat zijn vieze en verboden woorden?Vroeger toen ik klein was, heeft mijn broer op vakantie eens een fotoreportage over hondendrollen gemaakt. Het was in de tijd van fotorolletjes en pas als je thuis was liet je je foto’s afdrukken bij een fotozaak. Mijn moeder was hoogst verontwaardigd toen bleek dat de helft van de vakantiefoto’s ‘vieze foto’s’ waren en ze was daar boos over. Later had ze daar wel spijt van, want eigenlijk was mijn broer op zijn manier heel kunstzinnig bezig geweest. Tja, kinderen zijn dol op viezigheid maar volwassenen vinden het niet altijd zo grappig. Met vieze woorden bijvoorbeeld kunnen kinderen zich prima vermaken. Maar ouders kunnen zich er behoorlijk aan ergeren en zien dat als verboden woorden.

Maar bedenk dan: het bezit van de zaak is het eind van het vermaak oftewel als je als volwassene toestemming geeft voor een weekje viezigheid dan is de lol er snel af. Dus: geen ‘bah, wat vies!’ maar ‘leuk, lekker vies!’. Oftewel hoe je met vieze woorden leerzame dagen kunt hebben!

Verzamelen van verboden woorden

Begin eerst eens met het verzamelen van zo veel mogelijk vieze woorden. Schrijf ze samen met de kinderen op. Verblik of verbloos tijdens het schrijven niet.

Hang de lijst met vieze woorden vervolgens ergens op. De kinderen zullen misschien best wel een beetje verbaasd zijn. Hoezo doe je zo relaxed over al die verboden woorden? Tijd voor een gesprek!

Filosoferen over verboden woorden

Verboden woorden zijn woorden waarvan ‘men’ vindt dat het niet ‘netjes’ is om ze te gebruiken. Maar waarom vindt men deze woorden eigenlijk niet netjes? En waarom gebruiken sommige mensen ze toch zo graag? Ga daarover met de kinderen in gesprek.

Gebruik daarvoor de volgende onderzoeksvragen:

  • Waarom zijn sommige woorden verboden?
  • Wat is er zo erg aan deze woorden?
  • Zijn woorden die met seks te maken hebben vieze woorden?
  • Wie bepaalt wat verboden woorden zijn?
  • Benoemt iedereen dezelfde woorden als verboden woorden?
  • Waarom gebruiken mensen tóch graag verboden woorden?
  • Heeft elk gezin dezelfde verboden woorden? Hoe komt dat?
  • Heeft elk land dezelfde verboden woorden? Hoe komt dat?
  • Kan elk woord een verboden woord worden?

Sluit het gesprek af met een vies-woord-experiment.

Uitleg vies-woord-experiment

Zou elk woord een verboden woord kunnen worden? Dat kun je eens uitproberen met dit experiment.

Ga met de kinderen een hele week een op zich positief woord negatief gebruiken. Elke keer als je iets stom vindt, of als je boos bent, of als iets mislukt of als je iets laat vallen etc. zeg je bijvoorbeeld heel hard BLOEMETJE.

Of maak een nieuw woord

Als je het jammer vindt om een leuk woord te bezoedelen kun je ook een nieuw woord maken. Dat kun je doen door lettergrepen te combineren. Maak kleine briefjes. Schrijf op elk briefje een lettergreep. Combineer vervolgens willekeurig drie of vier briefjes. Zo ontstaan nieuwe woorden zoals fiwali of boekizaba. Schrijf er een stuk of vijf op. Welke klinkt het leukste en liefste? Dat wordt het nieuwe scheldwoord. De hele week gebruik je het woord negatief. Klinkt het woord na een week nog steeds lief?

Tip: Denkdobbelen

Je kunt deze woorden ook maken met het creatieve doe- en denkspel Denkdobbelen. Dan heb je meteen nog 31+ creatieve activiteiten en taalspellen in huis.

Meer inspiratie voor taalfilosofische lessen

 

Deel deze pagina

Geplaatst op 16 maart 2018