Zet ons onderwijs het zelfbeeld van kinderen vast?

← Terug naar overzicht -

Ik ben slim. Ik ben niet zo slim, schreven twee kinderen in een ik-gedicht. Uit zichzelf, onafhankelijk van elkaar. Hoe komen deze kinderen aan dit zelfbeeld?

Ik ben slim Ik ben niet zo slim

Is dat het resultaat van het onderwijs in Nederland? En om wat voor slimheid gaat het hier? Is dit de meetbare cito-slimheid? Waarschijnlijk wel want creativiteit, sporttalent of filosofisch talent worden op school bijvoorbeeld niet expliciet gemeten of geroemd. Dit leidt soms tot ontluisterende situaties.

Twee voorbeelden

Op een school moest ik kinderen selecteren voor de filosofieklas. Daarvoor ging ik met alle kinderen uit de bovenbouw in kleine groepjes filosoferen. Ik wist niets van hun achtergrond. Ik koos er een aantal uit die uitblonken in filosofisch talent. Wat bleek, dit waren precies de zwakke leerlingen. Leerlingen die waarschijnlijk een zelfbeeld hebben met daarin het idee dat ze niet slim zijn. Terwijl ze dus wel sterke kanten in hun denken hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld onbepaald denken, hebben openheid van denken, vertonen tentatief gedrag en zijn in staat hun ideeën te beredeneren en beoordelen en te redeneren met anekdotes uit hun leven. (*)

Ik ben slecht in taal

Tijdens een dichtles lees ik een bijzonder en origineel gedicht dat een jongen in die les geschreven heeft en complimenteer hem daarmee. Zegt hij: “Echt? Maar ik ben dyslectisch. Ik ben slecht in taal.” Dat staat dus in zijn zelfbeeld gebeiteld.

Vaststaand zelfbeeld

Ik vind het treurig als kinderen opgroeien met een zelfbeeld met vaststaande ideeën over zichzelf als ‘ik ben slecht in taal’ en ‘ik ben niet zo slim’ terwijl het helemaal niet zo zwart-wit ligt. Wie vindt dit ook? Moeten we daar niet iets aan doen met zijn allen? En vooral hoe gaan we dat doen?


(*) In het onderzoek van Thecla Rondhuis naar filosofisch talent is meer te lezen over dit soort denkkwaliteiten.

Ik schreef eerder over dit onderzoek in het blog: ‘Hoe anekdotes filosofisch kunnen zijn’. Dit gaat over Ricardo die met zijn anekdotes over rotjes en paarden altijd een interessante wending aan het gesprek wist te geven.

 

Deel deze pagina

Geplaatst op 21 juni 2016